Тифли навзод бе нигоҳубин ва навозишу муносибати гарми калонсолон зиндагӣ карда наметавонад. Робитаи ҷисмонию равонии модару кўдак ҳанўз дар овони ҳомиладорӣ оғоз меёбад. Замоне, ки модари оянда ҷунбиши тифлро дар батнаш эҳсос намуд, ў бояд тифл (шикам)-и худро сила карда, бо ҷанинаш гуфтугў кунад. Тифл аз 6-моҳагӣ меҳрубонии модару падарро эҳсос мекунад. Баъди таваллуд шудан тифли навзод садои модарашро мешиносад.
Бо мақсади солимии равонию ҷисмонии кўдак дар лаҳзаҳои нахустини таваллуд бояд робитаи модару навзод дуруст ташкил карда шавад. Тифлро нахуст болои шиками модар ва пасон ба синаи ў бояд гузошт. Зимни макидани пистони модар муҳим аст, ки тифл муҳаббати модарро эҳсос намояд. Шири модар дорои ҳормонҳои махсусе мебошад, ки инкишофи ҷисми кўдакро таъмин менамояд. Ҳангоми макидани шири модар чашми тифл ба чеҳраи модар дўхта шуда, боиси инкишофи анализаторҳои биноии ў мегардад.
Мувофиқи таҳқиқоти психологӣ дар соли аввали ҳаёташ кўдак се давраи инкишофро аз сар мегузаронад:
- Дар оғоз тифли навзод аз вазъи худ ба атрофиён тавассути гиря, фарёд, табассум ва ханда сигнал мефиристад.
- Пас аз семоҳагӣ ў ин сигналҳоро ба шахси муайян, одатан ба модараш мефиристад. Табассуму хандаи кўдак лаҳзаи муҳим дар рушди психоэмотсионалии кўдак маҳсуб ёфта, робитаи ўро бо калонсолон мустаҳкам мегардонад.
- Исбот шудааст, ки кўдаки дар хонаводаи солим тарбиягиранда нисбат ба кўдаке, ки дар хонаи бачагон ба воя мерасад, якчанд ҳафта пештар ба ханда медарояд.
- Робитаи ҳақиқии психоэмотсионалии кўдак дар ҳафтмоҳагии ў эҳсос мешавад. Дар ин давра кўдак барои робита бо калонсолон кўшиш ба харҷ медиҳад ва аз набудани онҳо эҳсоси зиқӣ мекунад. Дар ин давра кўдак на танҳо ба ғизо, балки ба муошират низ эҳтиёҷ доштанашро бештар зоҳир менамояд. Аз ин рў ба парасторони тифл зарур аст, ки бо ў ба забони ширину лаҳни нарм муошират намоянд, то оянда аз ў ҳамин гуна муносибат бинанд.
Гулзира Тошева,
омўзгори фанни биологияи МТМУ № 34-и шаҳри Душанбе
