Бо фаро расидани фасли сармо ва паст гардидани ҳарорати ҳаво истифодаи ангишт барои гарм намудани манзилҳои истиқоматӣ, бахусус дар деҳот, бештар мегардад. Ангишт ҳамчун яке аз намудҳои маъмули сӯзишворӣ дар таъмини гармии хонаҳо нақши муҳим дорад. Аммо дар баробари ин, истифодаи нодурусти он ва риоя нагардидани талаботи бехатарӣ метавонад ба оқибатҳои фоҷиабор оварда расонад.
Мутаассифона, ҳар сол дар мавсими тирамоҳу зимистон ҳодисаҳои заҳролудшавӣ аз гази оксиди карбон дар натиҷаи истифодаи нодурусти печҳои гармидиҳӣ ба қайд гирифта мешаванд. Ин ҳолат аз ҳар як шаҳрванд муносибати ҷиддӣ ва масъулиятнокро нисбат ба бехатарии манзил тақозо менамояд.
Яке аз омилҳои асосии заҳролудшавӣ ҳангоми истифодаи ангишт ҳосил шудани оксиди карбон (CO) мебошад. Ин газ дар натиҷаи нопурра сӯхтани сӯзишвории дорои карбон, аз ҷумла ангишт, ба вуҷуд меояд. Дар сурати нокифоя будани ҳавокашӣ, корношоямии печ ё баста шудани дудбаро газ метавонад дар дохили манзил ҷамъ шуда, ба саломатӣ ва ҳаёти инсон таҳдиди ҷиддӣ эҷод намояд.
Хусусияти хатарноки оксиди карбон дар он аст, ки он ранг, бӯй ва мазза надорад. Аз ин рӯ, инсон мавҷудияти онро дар ҳаво муайян карда наметавонад. Маҳз бо ҳамин сабаб оксиди карбонро «қотили хомӯш» меноманд. Таъсири заҳрноки ин газ ба хусусияти пайвастшавии он бо гемоглобини хун вобаста мебошад. Гемоглобин вазифаи интиқоли оксигенро аз шуш ба узвҳо ва бофтаҳои бадан иҷро мекунад. Оксиди карбон бо гемоглобин пайваст шуда, қобилияти хунро барои интиқоли оксиген коҳиш медиҳад. Дар натиҷа, мағзи сар, дил ва дигар узвҳои ҳаётан муҳим ба норасоии оксиген дучор мешаванд.
Заҳролудшавӣ метавонад боиси осеби ҷиддии мағзи сар ва дил, беҳушшавӣ ва дар ҳолатҳои вазнин марги инсон гардад. Ҳамзамон, ҳангоми сӯхтани ангишт вобаста ба шароити сӯзиш моддаҳои дигари зараровар, аз ҷумла дуоксиди сулфур ва оксидҳои нитроген низ хориҷ шуда метавонанд, ки ба узвҳои нафаскашӣ таъсири манфӣ мерасонанд. Шинохти саривақтии аломатҳои заҳролудшавӣ барои пешгирии оқибатҳои вазнин аҳаммияти калон дорад. Дарди сар, сарчархзанӣ, дилбеҳузурӣ, қайкунӣ, сустӣ, хоболудӣ, сардаргумӣ ва душвории нафаскашӣ метавонанд аз нишонаҳои заҳролудшавӣ аз оксиди карбон бошанд.
Дар ҳолатҳои вазнин фаъолияти асаб ва дилу рагҳо халал ёфта, шахс метавонад ҳуши худро аз даст диҳад. Кӯдакон, пиронсолон ва шахсони гирифтори бемориҳои дилу шуш ба оқибатҳои чунин заҳролудшавӣ бештар осебпазиранд. Муҳим аст, ки шаҳрвандон пайдо шудани ин нишонаҳоро танҳо ба хастагӣ, шамолхӯрӣ ё дигар бемориҳо нисбат надиҳанд. Агар дар манзиле, ки печи ангиштӣ истифода мешавад, як ё якчанд нафар чунин аломатҳоро эҳсос намоянд, эҳтимоли заҳролудшавӣ бояд ҷиддӣ гирифта шавад.
Барои пешгирии ҳодисаҳои нохуш пеш аз оғози мавсими сармо ҳолати техникии печҳо, дудбаро ва роҳҳои ҳавокашӣ бояд санҷида шавад. Истифодаи печҳои корношоям, басташуда ё ба талаботи бехатарӣ номувофиқ метавонад хатари ҷамъшавии газҳои заҳрнокро зиёд намояд.
Ҳангоми истифодаи ангишт ба риояи талаботи зерин таваҷҷуҳи махсус бояд зоҳир кард:
— Пеш аз истифода печ ва дудбароро аз назар гузаронида, коршоямии онҳоро таъмин намудан.
— Дудбароро мунтазам тоза карда, аз баста шудани роҳҳои хориҷшавии дуд пешгирӣ намудан.
— Ҳавокашии дурусти манзилро таъмин кардан ва аз воситаҳои гармидиҳии корношоям истифода набурдан.
— Ҳангоми имкон ҳушдордиҳандаи махсуси оксиди карбон насб намудан.
— Кӯдаконро аз назорати мустақилонаи печ ва ангишти сӯзон дур нигоҳ доштан.
— Қоидаҳои бехатарии истифодабарии печро риоя намуда, аз гузоштани ангишти нимсӯхта дар дохили манзил худдорӣ кардан.
Ҳамчунин, сокинон бояд донанд, ки набудани дуд ё бӯи ғайриодӣ дар хона маънои бехатар будани ҳаворо надорад. Оксиди карбон бо ҳиссиёти одии инсон муайян карда намешавад ва танҳо риояи қоидаҳои бехатарӣ ва нигоҳдории дурусти таҷҳизот метавонад хатари онро коҳиш диҳад.
Дар сурати заҳролудшавӣ аз оксиди карбон, пеш аз ҳама, бояд шахсони дар дохили бино қарордошта ба ҳавои тоза бароварда шаванд. Ин амал танҳо дар ҳолате анҷом дода шавад, ки барои наҷотдиҳандагон низ хатар ба вуҷуд наояд. Барои гирифтани ёрии тиббӣ фавран ба ёрии таъҷилӣ занг задан зарур аст.
Ҳифзи ҳаёт ва саломатии инсон аз риояи қоидаҳои одии бехатарӣ оғоз меёбад. Дар шароити фасли сармо ҳар як оила бояд ба ҳолати печ, дудбаро ва низоми ҳавокашии манзили худ диққати ҷиддӣ диҳад. Баланд бардоштани маърифати аҳолӣ, огоҳ намудани кӯдакон ва наврасон аз хатарҳои истифодаи нодурусти ангишт ва муносибати масъулона ба воситаҳои гармидиҳӣ метавонад аз бисёр ҳодисаҳои нохуш пешгирӣ намояд.
Дар маҷмӯъ, истифодаи ангишт бояд бо риояи ҳатмии талаботи бехатарӣ сурат гирад. Зеро як беэҳтиётӣ метавонад оқибатҳои ҷуброннопазир дошта бошад. Ҳар як шаҳрванд бояд дар хотир дошта бошад: оксиди карбонро дидан ва бӯй кардан имкон надорад, аммо таъсири он метавонад марговар бошад.
