-Рўзе истеъмоли 150 грамм чормағз гирифторӣ ба бемориҳои чашмро 35 дарсад кам менамояд.
-Шахсоне, ки пайваста равғани зайтун истеъмол мекунанд, дар онҳо бемориҳои чашм кам ба мушоҳида мерасад.
-Рўзе аз се истакон зиёд нўшидани қаҳва боиси вайроншавии гардиши хун дар рагҳои атрофи чашм мегардад.
-Истеъмоли ғизоҳои шўр ба хирашавии чашм меорад. Аз ин рў, истифодаи намакро кам бояд кард.
-Ҳангоми обравии чашм хӯрдани ҷигари гов, карами баҳрӣ ва маҳсулоти ширӣ муфид аст.
-Вақте рангҳоро фарқ карданатон душвор мегардад, шарбати сабзӣ нўшед.
-Агар аз нури офтоб чашм ба сўзиш ояд, бештар тухм, ҷигар ва занбӯруғ истеъмол намоед.
-Лўбиёро маҳин орд карда, бо асал омехта, ба чашм бандед, сурхшавӣ ва варами милкҳои чашмонро шифо мебахшад.
-Гиёҳи нард сунбул (валериана)-ро ҷўшонида, бо обаш чашмонро шўед, сурхии онро рафъ мекунад.
-Оби гули бобунаро ба чашм чаконед, дарди чашм таскин меёбад. Агар бобунаи тару тоза набошад, як қошуқ гули хушки онро дар як истакон оби ҷўш 20 дақиқа дам дода, баъди аз дока гузаронидан чашмро бишўед. Дар як рўз метавонед се маротиба ин амалро такрор намоед.
-Ҳар саҳар истеъмоли шалғами пухта (то 5 дона) чашмро равшан мекунад.
-Витамини А-и таркиби каду қобилияти бинишро беҳтар месозад. Агар чашматон хира шавад, дуриро хуб дида натавонед, бештар каду хўред.
-Витамини В2 (рибофлавин) тўрпардаи чашмро аз зарари нурҳои ултрабунафш муҳофизат мекунад. Ин витамин дар таркиби ҷигар, панир, ҷурғот, бодом, зардолу, хуч, карам ва помидор фаровон аст.
-Витамини С (кислотаи аскорбин) рагҳои чашмонро мустаҳкам, ба тўрпарда рехтани хунро пешгирӣ менамояд, гардиши хунро хуб месозад. Меёъри шабонарўзӣ 2-3 дона афлесун мебошад.
-Витамини Е дар баробари антиоксидантҳои дигар тўрпардаҳои чашмонро ҳифз намуда, он асосан, дар таркиби равғани растанӣ, чормағзиҳои гуногун ва ғалладонагиҳо зиёдтар аст.
-Витамини А (ретинол) қобилияти дар торикӣ ҳам хуб дида тавонистанро тақвият мебахшад. Ин витамин дар таркиби равғани моҳӣ, ҷигар ва қаймоқ фаровон аст. Инчунин, провитамини А дар таркиби сабзӣ, каду, ангат (облепиха), зардолу ва ҷаъфарӣ (петрушка) зиёд аст.
-Шустани чашмҳо бо чўшобаи гулҳои настаран (шиповник) муфид аст. Бо ин мақсад як қошуқча гули хушкро бо як истакон оби ҷўш дар термос андохта, 15-20 дақиқа дам медиҳанд. Сипас ба истакон мерезанд то хунук шавад. Баъди полонидан ба он чашмҳоро мешўянд.
-Пеш аз хоб аз дамкардаи баргҳои гули ҳамешабаҳор (календула) компресси тар гузоштан муфид аст.
ТАВАҶҶУҲ. Барои ҳама гуна бемориҳои чашм, махсусан дард, сурхшавии шадид ё паст шудани биноӣ машварат бо духтури чашм зарур аст.
Асадулло АМИНОВ,
табиби мардумӣ, шаҳри Душанбе
