Сурхча бемории шадиди сироятӣ буда, тавассути ҳавою қатра мегузарад. Аломатҳои беморӣ: баландшавии ҳарорат, заҳролудшавӣ, илтиҳоби луобпардаи чашмон ва ковокиҳои даҳону ҳалқу гулӯ, пайдошавии доначаҳо дар пӯст, аввал дар пушти гӯшу гардан, баъд то се шабонарӯз дар дигар қисматҳои бадан.
ЭТИОЛОГИЯ
Вирус ба воситаи ҳаво аз як утоқ ба дигар утоқ, роҳравҳо ё ба воситаи шамол паҳн мегардад. Сироятнокии ин намуди беморӣ ниҳоят баланд буда, 96-98 фисадро ташкил медиҳад. Вируси сурхча Polynosa morbillarum аз оилаи Paramixovidae мебошад. Вируси сурхчаро дар хун ва луоби ҳалқу бинии бемор дар рӯзҳои аввали давраи босуротбарорӣ мушоҳида кардан мумкин аст. Вируси мазкур қобилияти гемолитӣ, гемагглютинӣ, вайронсозии мубодилаи витаминҳои А ва С, дошта, боиси заъфи ҷиддии муқовимати масуният ба омилҳои бемориангез (гипоэргия) мегардад. Бо паҳншавии доначаҳо ҳарорати бадан метавонад то 40,5 дараҷа боло равад.
Манбаи сироят шахси бемор аст. Сурхча бо воксина идорашаванда буда, баъди воксинагирӣ кӯдакону наврасон аз беморӣ эмин мемонанд ё онро сабук мегузаронанд. Синни аз ҳама осебпазир 1-5-солагист.
ТАРЗИ ВОКСИНАЗАНӢ
Ба кӯдакони 1-2 сола 0,5 вояи воксина як карат гузаронида, онҳо аз 8 то 17 рӯз аз дарс ва машғулият дар мактабу муасиссаҳои томактабӣ озод карда мешаванд. Воксинаи сурхча воксинаи зинда буда, вояашро 0,5 мл ба зери пӯсти бозуи даст мегузаронанд. Воксина 10-воягӣ буда, муҳлати истифодааш пас аз кушодан 6 соат мебошад. Он бояд дар яхдон бо ҳарорати +2+8 нигоҳ дошта шавад.
Мувофиқи тақвими миллии иммунизатсия воксинаи сурхча ва гулафшон ба кӯдакон дар 12-моҳагӣ ва такроран дар 6-солагӣ гузаронида мешавад. Дар ҳолати воксина накардан онҳо аз тамос бо бемор зуд сироят ёфта, касалиро вазнин мегузаронанд. Кӯдаки беморро аз дигар аъзои оила бояд ҷудо нигоҳ дошт. Ҳангоми гирифторшави бо ин беморӣ масъуният тамоман нест (анергия) мегардад, ки сироятҳои ноаён хело фаъол мегардад. Баъди аз сар гузаронидани беморӣ масуният қавӣ боқӣ мемонад.
ОРИЗАҲО
Илтиҳоби гӯш, диарея, илтиҳоби шуш, энсефалит, панэнсефалит.
Сурхчашавӣ махсусан дар давраи ҳомиладорӣ ниҳоят хавфнок аст: бачапартоӣ, марги ҷанин дар батн ё бемориҳои модарзодии барои ҳаёт хатарнок эҳтимоли зиёд доранд. Дар сурати наандешидани тадбирҳои мубориза бо сурхча он ниҳоят тез паҳн мегардад.
Дар ниҳояти сухан бори дигар таъкид мекунам, ки ягона роҳи пешгирии ин бемории басо хавфнок воксиназанӣ мебошад. Аз ин рӯ, волидон бояд ҳаёти фарзандонашонро зери хатар нагузошта, онҳоро дар муассисаҳои тиббӣ сари вақт воксина кунанд.
Эргаш РАҲИМОВ,
муовини директори Маркази саломатии №14, шаҳри Душанбе
