Аз соли 1991 инҷониб ҳамасола 14 ноябр Рӯзи ҷаҳонии мубориза бар зидди диабет гузаронда мешавад. Ин сана ба ифтихори яке аз кашшофони гормони инсулин Фредерик Бантинг (1891-1941) интихоб шудааст. Бантинг бо таъкиди саҳми калони ёвараш Чарлз Бест дар ин кашфиёт ба вай нисфи маблағи ҷоизаи Нобелро додааст.
Ин тадбир тасодуфӣ нест, зеро шумораи шахсони гирифтори диабет ба ҷои коҳиш ёфтан дар ҷаҳон дар 40 соли охир 4 баробар афзудааст.Ин ягона бемории ҷиддии ғайрисироятӣ мебошад, бар асари он одамон бармаҳал.
Ба ин арқоми Федератсияи байналмилалии диабет таваҷҷуҳ кунед. Дар дунё айни замон 537 миллион калонсолон мубталои ин маризиянд. Ҳар рӯз 3200 бемори нави диабети қанд ба қайд гирифта мешавад. Ҳар 10 сония 1 нафар маҳз аз ҳамин касалӣ мефавтад, 66 мариз нобино шуда, 153 нафарро дасту пой мебурранд. Ва ин ҳама дар ҳолатест, ки зиёда аз чаҳор даҳсола инҷониб ҷиҳати омузиши диабети қанд ва роҳу усулҳои муолиҷаи он тадқиқоти густурда сурат мегирад.
Аз ин рӯ, ҳаётан муҳим аст донистан, ки ин беморӣ чӣ тавр пайдо мешавад. Омилҳои асосии пайдоиши диабет, пеш аз ҳама, вазни зиёдатӣ ва камҳаракатист. Нақши ирсият низ муҳим аст. Ҳарчи барвақттар ошкорсозии беморӣ ва оғози саривақтии табобат шонси шифоро зиёд мекунад. Тақрибан 85 дарсад маризони диабети навъи дуюм мебошанд.
Барои пешгирӣ ё коҳишдиҳии диабети навъи 2 чораҳои оддӣ, вале муассир мавҷуданд: нигоҳ доштани вазни солим, фаъолияти ҷисмонӣ, риояи ғизои солим, маҳдуд кардани истеъмоли ширинӣ, тарки тамокукашӣ, ки хатари бемориҳои дилу рагро зиёд мекунад.
Албатта, диабет ин ҳукми қотеъ нест. Аммо он ниҳоят хатарнок буда, метавонад ба оқибатҳои ногувор ва ҳатто марг оварда расонад. Диабети навъи 2 бошад, ба тарзи ҳаёт табдил меёбад. Яъне бо пешбурди зиндагии муқаррарӣ ҳамеша онро дар хотир дошта, худро эҳтиёт кардан зарур меояд.
Бинобар ҳамин, ҳаётан муҳим аст донистани чӣ будани диабет, сарфи назар накардани нишонаҳояш ва риояи қатъии тавсияҳои табибон. Дар ин сурат метавон ҳаёти солим ва ҳатто гуворо дошт.
Таҳияи Мадинаи Давлат, “Даво”
