Нозим Ибронов гарчанде ҷавон аст, аллакай дорухонаи хусусӣ дорад ва мардуми гирду атроф барои хариди дору аввал остонаи дорухонаи вайро зер мекунанд. Ҳарчанд сари роҳашон чунин нуқтаҳои фурўш кам нест. Чаро? Ин суол моро назди ин фармасевти ҷавон овард.
-Апаҷон, ба ин саволатон, ростӣ, намедонам, чӣ гӯям. Шояд барояшон маҳз ба ҳамин дорухона омадан қулай бошад. Ё ин ки ҳама доруҳои даркорияшонро аз мо дарёфт менамоянд, ки дилпур ҳамин тараф роҳ мегиранд. Мумкин тарзи муносибату муомила ё худ нархҳои дастраси давоҳо писандашон омадаст, — магар чунин саволро интизор набуд, ки бо оҳанги хиҷолат гуфт Нозим.
— То ҷое медонам, падаратон солиёни зиёд мудири дорухона буданд. Ҳамин тавр?
— Бале. Қиблагоҳам Мадикром Ибронов тӯли 35 сол дар маҳаллаи маъруфи пойтахт бо номи “Шаҳраки ҳарбиён” дар дивизияи 201 — уми Федератсияи Русия чун мудири дорухона кор карданду айни ҳол нафақахӯр ҳастанд.
— Шумо, касби падарро накўтарин мерос шумурда, идомадеҳи корашон шудед.
— Танҳо ман бо ин роҳ нарафтаам. Апаҳою бародаронам низ дар ҳамин самт фаъолият намуда истодаанд. Дар фармасевт шуданам нақши модари азизам низ калон аст. Чӣ тавр?
Дар наздикии хонаи мо мактаби №91 воқеъ буд, ки бародарону хоҳаронам дар он таҳсил мекарданд. Гумон доштам, ки ба синни мактабӣ расам, дар ҳамин ҷо мехонам. Аммо модарам маро ғайричашмдошт ба мактаби №78, ки русӣ буд, монданд. Пас аз хатми синфи 9 дар бахши русии факултаи фармасевтии Коллеҷи ҷумҳуриявии тиббӣ чор сол таҳсил намудам. Аллакай аз курси дуюм дар дорухонаи “Гарант” аввал якуним сол таҷрибаомӯз, сипас ду соли дигар кор карда, нозукиҳои касби фарматсевтиро омӯхтам.
Баъди коллеҷ бошад, ду соли дигар дар дорухонаи “Осон Фарма”кор намудам. Имсол бисёр нек омад: дорухонаи худро кушодам. Шукр, ки рафти кор бад нест, харидорон зиёд шуда истодаанд.
— Аз назари Шумо, барои дорухонадори хуб шудан кадом сифатҳо муҳиманд? Дар муддати на он қадар тўлонии кори мустақилона дар ин хусус ба чӣ хулосаҳо омадед?
— Муҳимтарин шарт дониши хуб доштан. Танҳо дар ҳамин сурат шахс ба таркибу гурӯҳҳои доруҳои муосир сарфаҳм меравад, зеро аз камдонишӣ доруеро нодуруст ё хато додан метавонад, ки ҳаёти беморро зери хатар гузорад. Дар замони рушди босуръати фармасевтика, ки қариб ҳар рӯз доруҳои нав ихтироъ ва истеҳсол карда мешаванд, пайваста аз навигариҳои соҳа маълумот ҷустану доштан муҳим аст.
Ду шарти дигар ҳам ҳаст. Аввал ин ки банди нафс нашуда, доруҳоро қиммат нафурӯхтан. Дар ҳама кор эътидолу инсофро бояд риоя кард, ки баракат афзояд. Ҳамчунин, ҳамеша муомилаи хуб доштан бо корафтодаҳо.
— Бе дорухат ҳам савдо мекунед?
— Фақат доруҳои таскиндиҳандаи дардро. Доруи дарди сарро бисёр мепурсанд. Медиҳам, лекин ба ҳар ҳол тавсия медиҳам, ки ҳатто ҳамин доруи дар назари аввал безарарро ҳам бо маслиҳати табиб истеъмол намоянд, чунки сабаби дарди сар гуногун буда метавонад ва худи дардро табобат бояд кард, на аломаташро.
— Аз кадом ширкатҳо дору мегиред? Агар ба қавле “сирри тиҷоратӣ” набошад, мегуфтед, ки нархи ниҳоии онҳоро чӣ тавр мегузоред?
— Аз сабаби он ки дорухонаи мо дар “Шаҳраки ҳарбиён” ҷойгир аст, 60-70 фоизи мизоҷон мардуми русзабон буда, аксарияташон аҳли оилаи низомиёни дивизияи 201 мебошанд. Аз ин хотир, мо кӯшиш мекунем, ки бештари доруҳоро аз Русия ворид намоем. Инчунин, бо ширкатҳои фармасевтии “Дӯстӣ Фарма”, ”Даво”, “Навсол”, “Осон Фарма”, “Бест Фарма” ва “Муҳаммад А” ҳамкории хуб дорем. Дар мавриди нархи доруҳо бошад, мо ҳамагӣ 5 фоиз илова мекунем.
— Доруҳои муҳлати истифодаашон каммонда ё гузаштаро чӣ кор мекунед?
— Агар муҳлати онҳо 1-2 моҳ монда бошад, ба ниёзмандон ё беморхонаҳо ройгон медиҳем. Доруҳои муҳлаташон гузаштаро тибқи қоида бо тартиб додани санад ба намояндагони Хадамоти назорати давлатии тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ месупорем.
— Нигоҳдории доруворӣ аз масъалаҳои муҳими дорухонадорист, зеро ҳар дору тибқи хусусияташ бояд дар шароити махсус нигоҳ дошта шавад. Таъмини ин душвор нест?
— Шумо дуруст қайд кардед, ки ҳар дору тартиби хоси ҷойгиронӣ ва нигоҳдорӣ дорад. Бо назардошти ҳамин дар дорухона ва анбори он бояд ҳарорат, намнокӣ, хушкӣ, рӯшноӣ ва торикии муайян таъмин карда шавад. Дар дорухонаи “Элита” тамоми таҷҳизоти зарурӣ корбаст шудааст, то ки сифати доруҳо халал наёбад. Чун мо тавассути фурӯши дору бо саломатии одамон сарукор дорем, дараҷаи масъулияти ин корро хуб дарк мекунем.
Мусоҳиб
Мадинаи ДАВЛАТ
