Тағйир ёфтани боду ҳаво ва ивазшавии фаслҳои сол ба саломатии инсон бетаъсир намонда, вобаста ба давраи сармо ва гармо бемориҳое мавҷуданд, ки ба паҳншавиашон вирусу бактерияҳо мусоидат менамоянд. Бемориҳои шадиди роҳҳои нафас аз ҷумлаи маризиҳое мебошанд, ки асосан, дар давраи сармо авҷ мегиранд.
Исматулло ҶУМЪАЕВ, табиби оилавии Маркази саломатии №1-и шаҳри Душанбе зимни суҳбат дар бораи роҳҳои пешгирӣ аз бемориҳои шадиди роҳҳои нафас андешаи худро чунин баён дошт:
— Омилҳои гирифтории одамон ба бемориҳои шадиди роҳҳои нафас, одатан, тариқи нафаскашӣ сурат мегирад. Шахси бемор атса мезанад ё сулфа мекунад ва зарраҳои вирусдори луоб дар ҳаво паҳн мешаванд. Дар сурати риоя накардани чораҳои бехатарӣ, ба мисоли риояи тозагӣ нафарони дигар сироят ёфта, мубталои беморӣ мегарданд. Одамони калонсол бо риоя намудани гигиена камтар дучори беморӣ мегарданд, вале кӯдакон, бахусус кӯдакони то сесола бештар гирифтори бемориҳои шадиди роҳҳои нафас мешаванд.
— Асосан кадом омилњо боиси афзоиши ин гуна беморӣ мегарданд?
— Заифии системаи иммунии бадан, кам шуғл варзидан ба корҳои ҷисмонӣ ва доштани бемориҳои аллергиявӣ низ метавонад дар организми одам вирусро афзоиш диҳад. Бояд гуфт, ки давраи инкубатсионии бемориҳои шадиди роҳҳои нафас одатан аз 1 то 3 рӯз буда, тавассути роҳи нафас ба организм роҳ меёбад. Бемор, одатан, на дертар аз 7 рӯз беҳбудиро дар худ эҳсос намуда, дар давоми 10 рӯз шифо меёбад. Шахси бемор давоми 2-3 рӯзи аввал метавонад ба атрофиён сироят кунад, баъдан фаъолияти вирус коҳиш меёбад.
— Кадом аломатҳои гирифторӣ ба бемориҳои шадиди роҳҳои нафасро номбар карда метавонед? Ҳамчунин воситаҳоеро, ки аз ин ҳолат тезтар раҳо мебахшанд.
— Беморро дар рӯзҳои аввали беморӣ бештар резиши оби бинӣ, гулӯдард, баландшавии ҳарорати бадан, дарди устухонҳо ва сулфа азият медиҳанд. Агар системаи масъуният суст набошад, қувваҳои муҳофизатии бадан мустақилона бо вирусҳо мубориза мебаранд.
Дар аксар ҳолат беморон ба худтабобаткунӣ машғул мешаванд, ки метавонад оқибатҳои нохуш орад.
Истифодаи доруворӣ бояд аз ҷониби духтур таъин карда шавад. Пӯшидани ниқоб ба одамони солим низ зарур аст. Тоза нигоҳ доштани хонаву ҷойи хоб, дастро бо собун шустан, хӯрокҳои серғизо хӯрдан ҳатмист.
Бояд гӯям, ки табобати хонагӣ, аз қабили нӯшидани оби зиёд, ғарғараи гулӯ бо намакобу фурасилин (барои дарди гулӯ) зарар намерасонад. Ҳавои ҳуҷраи бемор бояд зуд-зуд тоза карда шавад. Ҳангоми ҳаво додани хона бемор бояд ба ҳуҷраи дигар гузарад.
Ҳамчунин, ба бемор хӯрдани меваю сабзавоти гуногун тавсия дода мешавад. Ба ин васила ниёз ба истифодаи антибиотикҳо аз байн меравад ва зимнан бояд таъкид, кард, ки онҳо иммунитети баданро заиф мекунанд. Дар рафти беморӣ иштиҳои бемор баста мешавад. Дар ин ҳолат маҷбур додани хӯрокҳои аз витаминҳо бой иштиҳоро мекушоянду аҳволи бемор хубтар мегардад.
— Ҳолатҳое ҳам мешавад, ки беморӣ муддати дароз идома меёбад, яъне зиёда аз 7-10 рўз. Дар чунин мавридҳо чӣ бояд кард?
— Бале, аксаран дар заминаи дигар аломатҳо тангии нафас, табларзаи баланд, дарди шадиди гулӯ, сулфаи сахт беморро дуру дароз азият медиҳад. Дар ин ҳолат мебоист ба духтур муроҷиат намуд, зеро оризаҳои бемориҳои шадиди роҳҳои нафас хатарнок мебошанд. Бахусус, гирифторӣ ба бронхити шадид ва илтиҳоби шуш аз эҳтимол дур нест.
Паймонаи ҶОВИДОН,
махсус барои “Даво”
