Робитаи бемории диабети қанд ва систит аз мавзўи муҳимест, зеро диабети қанд метавонад хатари сироятҳои роҳҳои пешобро зиёд кунад ва муолиҷаи ин бемориҳоро низ мушкил гардонад. Бояд гуфт, ки ин робита ба омилҳои гуногун вобаста аст, аз ҷумла ба ҳолати физиологӣ, системаи иммунӣ ва тағйироти метаболикӣ алоқманданд. Дар зер робита ва омилҳои асосии ин мушкилот васеътар баррасӣ мешаванд.
1. ТАЪСИРИ ДИАБЕТИ ҚАНД БА СИСТЕМАИ ПЕШОБ
Иммунитети заифшуда
Дар беморони диабетӣ гипергликемия (баланд шудани сатҳи глюкоза дар хун) қобилияти ҳуҷайраҳои сафеди хун, аз ҷумла нейтрофилҳо ва макрофагҳоро барои мубориза бо бактерияҳо коҳиш медиҳад. Дар натиҷа, онҳо ба сироятҳои музмин ва шадиди роҳҳои пешоб осебпазир мегарданд.
Глюкозурия (глюкоза дар пешоб)
Дар ҳолати бемории диабети қанди назоратнашаванда сатҳи баланди глюкоза дар пешоб муҳити мусоидеро барои афзоиш ва паҳншавии бактерияҳо, ба монанди Escherichia coli, ки сабаби асосии систит аст, фароҳам меорад.
Нуқсон дар холӣ шудани масона
Бемории диабети қанд метавонад боиси нейропатияи диабетӣ гардад, ки фаъолияти асабҳои назораткунандаи масона ва пешобравро халалдор мекунад. Дар натиҷа, пешоб дар масона боқӣ мемонад, ки ин шароити мусоидро барои сироятҳои бактериалӣ фароҳам меорад.
2. НАВЪҲОИ СИСТИТ ДАР БЕМОРОНИ ДИАБЕТИ ҚАНД
Систити бактериявӣ
Сирояти бактериявии масона, ки аз ҳисоби афзоиши бактерияҳо дар пешоб ба вуҷуд меояд, дар беморони диабетӣ бештар рух медиҳад.
Систити музмин
Дар диабет беморӣ метавонад шакли музмин гирад, зеро ҳолати умумии бемор ва заиф шудани системаи иммунӣ боиси тӯлонитар шудани сироят мегардад.
Эмфизематозӣ (гази) систит
Дар беморони диабетӣ ин шакли нодири систит рух медиҳад, ки бо ҳузури газ дар деворҳои масона хос аст. Ин ҳолат, асосан, аз фаъолияти бактерияҳои тавлидкунандаи газ, ба мисли Clostridium ва Klebsiella, ба вуҷуд меояд ва ҳолати фавқулодаи тиббӣ ба ҳисоб меравад.
3. ОМИЛҲОИ ХАТАРНОК
Занон
Сохтори анатомии занон, ки масофаи кӯтоҳ байни пешобрав ва масона доранд, хатари сироятро зиёд мекунад. Дар диабети қанд ин хатари табиӣ боз ҳам баландтар мешавад.
Синну сол
Дар шахсони синнашон боло, алалхусус занон дар менопауза хатари сироятҳо зиёдтар аст, зеро паст шудани сатҳи эстроген ба муҳофизати табиии роҳҳои пешоб таъсир мерасонад.
Истифодаи катетер
Беморони диабетӣ, ки ба сабаби ҳолатҳои дигар катетер истифода мебаранд, ба хатари бештар барои систит ва сироятҳои роҳҳои пешоб дучор мешаванд.
4. НИШОНАҲОИ СИСТИТ ДАР БЕМОРОНИ ДИАБЕТ
• Дард ва сӯзиш ҳангоми пешобравӣ
• Ниёз ба пешоби зуд-зуд, ҳатто дар миқдори кам
• Пешоби бадбӯй
• Дар ҳолатҳои шадид хун дар пешоб
• Нишонаҳои умумии сирояти шадид, аз ҷумла таб, хастагӣ ва камшавии иштиҳо.
5. ПЕШГИРӢ ВА ИДОРАКУНӢ
Назорати сатҳи глюкоза
Идоракунии қатъии бемории диабети қанд бо истифода аз парҳез, доруҳо ва машқҳо метавонад хатари сироятҳои роҳҳои пешобро коҳиш диҳад.
Истифодаи моеъҳо
Истеъмоли кофии об барои шустани бактерияҳо аз масона ва пешгирӣ аз ҷамъшавии пешоб муҳим аст.
Тоза нигоҳ доштани роҳҳои пешоб
Гигиенаи дуруст, алалхусус дар занон, барои пешгирӣ аз ворид шудани бактерияҳо муҳим аст.
Муолиҷаи барвақт ва дуруст
Ҳангоми пайдо шудани нишонаҳои систит муроҷиат ба духтур ҳатмӣ аст. Барои беморони диабетӣ интихоби антибиотикҳо боэҳтиёт анҷом дода мешавад, зеро онҳо метавонанд ба илтиҳоби шадид ва муқовимат ба доруҳо осебпазир бошанд.
Маҳастӣ Шаропова,
урологи занонаи Бемористони Ибни Сино
